Εξοπλισμός

«Ο καλύτερος εξοπλισμός είναι αόρατος» έλεγε ο Pete Hutchinson, ο ιδρυτής της «Mountain Equipment», «πρέπει να είσαι σε θέση να τον ξεχάσεις και να μοχθήσεις στον ανήφορο για το βουνό». Είχε δίκιο και αυτό το σχόλιό του συλλαμβάνει τέλεια την κρισιμότητα που έχει για τους ορειβάτες και τους πεζοπόρους, η κατοχή του κατάλληλου εξοπλισμού και πώς αυτός πρέπει να υποστηρίζει κάθε υπαίθρια δραστηριότητα χωρίς να αποτελεί εμπόδιο

Μπότες Ορειβασίας

  1. TREKKING: Εννοούμε τις μπότες οι οποίες είναι σχεδιασμένες  για Ορεινή πεζοπορία μεγάλης διάρκειας εκτός χειμερινής περιόδου. Είναι εύκαμπτες με αντίσταση στις στρεβλώσεις και είναι κατά κύριο λόγο μποτάκια. Συνήθως το πάνω μέρος είναι συνδυασμός από δέρμα και νάιλον ύφασμα (πυκνής ύφανσης) με ειδική επένδυση από μεμβράνες τύπου Gore-Tex που δίνουν αδιαβροχότητα και καλύτερη εξαγωγή υδρατμών.
  2. ΗΜΙΑΚΑΜΠΤΕΣ: Κατά κύριο λόγο εννοούμε δερμάτινες μπότες, χωρίς πολλές ραφές και με τέτοια επεξεργασία ώστε να είναι αδιάβροχες και με μεγάλη αντοχή. Είναι αρκετά άνετες για μεγάλες πεζοπορίες ενώ ταυτόχρονα διαθέτουν τη στοιχειώδη συμπεριφορά ώστε να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες μιας χειμερινής ανάβασης, χωρίς ιδιαίτερες τεχνικές δυσκολίες.
  3. ΧΕΙΜΕΡΙΝΕΣ: Χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Δερμάτινες και πλαστικές εξαιρετικά δύσκαμπτες έως άκαμπτες με υποδοχές Fast Crampons. Είναι μπότες για αναβάσεις μεγάλης τεχνικής δυσκολίας και Αλπινισμό.

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

  • Το πρώτο και πιο σημαντικό που πρέπει να προσέξουμε, περιεργαζόμενοι μια υποψήφια για αγορά μπότα είναι η σόλα, η οποία θα πρέπει να έχει την απαιτούμενη δυσκαμψία ανάλογα με την χρήση για την οποία θέλουμε (για παράδειγμα σχετικά εύκαμπτη για πολυήμερα Trekking).
  • To εσωτερικό τους μέρος επίσης θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη. Το δέρμα είναι το πιο διαδεδομένο υλικό διότι έχει μεγάλη αντοχή, ικανοποιητική αδιαβροχότητα και έχει την ιδιομορφία να ανοίγει τόσο ώστε να μπορούμε να το φέρουμε στο πόδι μας (στρώσιμο).
  • Η επένδυση μιας μπότας πολλές φορές από μεμβράνες τύπου Gore-Tex, συμβάλλει στην διαπνοή του ποδιού και στην αδιαβροχότητα.
  • Το χαμηλό  βάρος τους επίσης θα μας διευκολύνει σε πολύωρες διασχίσεις

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

  • Το πρώτο και πιο σημαντικό που πρέπει να προσέξουμε, περιεργαζόμενοι μια υποψήφια για αγορά μπότα είναι η σόλα, η οποία θα πρέπει να έχει την απαιτούμενη δυσκαμψία ανάλογα με την χρήση για την οποία θέλουμε (για παράδειγμα σχετικά εύκαμπτη για πολυήμερα Trekking).
  • To εσωτερικό τους μέρος επίσης θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη. Το δέρμα είναι το πιο διαδεδομένο υλικό διότι έχει μεγάλη αντοχή, ικανοποιητική αδιαβροχότητα και έχει την ιδιομορφία να ανοίγει τόσο ώστε να μπορούμε να το φέρουμε στο πόδι μας (στρώσιμο).
  • Η επένδυση μιας μπότας πολλές φορές από μεμβράνες τύπου Gore-Tex, συμβάλλει στην διαπνοή του ποδιού και στην αδιαβροχότητα.
  • Το χαμηλό  βάρος τους επίσης θα μας διευκολύνει σε πολύωρες διασχίσεις.

Σακίδιο

Σήμερα τα σακίδια κατασκευάζονται από ανθεκτικά υλικά (Cordura) με ανατομικό σχεδιασμό ώστε να μην εξέχουν από το σώμα, είναι αδιάβροχα, διαθέτοντας ιμάντες στη μέση, στο στήθος και στους ώμους ενισχυμένους με αφρώδες υλικό για περισσότερη σταθερότητα. Γενικά ένα ορειβατικό σακίδιο πρέπει να προσφέρει: ΑΝΕΣΗ, ΣΤΕΓΑΝΟΤΗΤΑ, ΑΝΤΟΧΗ, ΜΙΚΡΟ ΒΑΡΟΣ, ΜΑΖΕΜΕΝΟ ΣΧΗΜΑ, ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ.

ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΑ ΤΑ ΣΑΚΙΔΙΑ;

  • Ανάρτηση: έχουν εσωτερικά δύο μπανέλες από ειδικά κράματα αλουμινίου σε σχήμα «S» ώστε να προσαρμόζονται στις καμπύλες του σώματος δίνοντας ανατομικό σχήμα και σταθερότητα.
  • Σε μερικά μοντέλα υπάρχει ειδικά σχεδιασμένη αεριζόμενη πλάτη για να μην ιδρώνει ο πεζοπόρος αλλά και μοντέλα με ρυθμιζόμενο σύστημα ύψους για να ταιριάζει σε κάθε σώμα καθώς και ανάλογα με το βάρος που κουβαλάμε.
  • Οι ιμάντες είναι φαρδιοί ενισχυμένοι με αφρώδες υλικό ιδιαίτερα ο ιμάντας μέσης. Έχουν μεγάλο εύρος ρυθμίσεων.
  • Χωρίζεται σε τρία κύρια μέρη: το καπάκι του σακιδίου για αξεσουάρ ανάγκης, το κυρίως σώμα για τον κύριο όγκο των υλικών και το κάτω μέρος που προορίζεται για τον υπνόσακο.
  • Καθοριστικό ρόλο για την επιλογή σακιδίου, παίζει η σωματική μας διάπλαση. Οι σοβαρές εταιρείες του χώρου κατασκευάζουν σακίδια για όλα τα αναστήματα καθώς και ειδικά σχεδιασμένα για γυναίκες

ΤΟ ΦΟΡΤΩΜΑ ΤΟΥ ΣΑΚΙΔΙΟΥ

Καταρχήν πακετάρουμε τα υλικά μας σε νάιλον σακούλες διαφορετικού χρώματος κατά είδος. Αφενός γνωρίζουμε ανά πάσα στιγμή  τι περιέχουν αφετέρου τα προφυλάσσουμε από τη βροχή, γιατί κανένα σακίδιο δεν είναι απόλυτα αδιάβροχο. Στην πάνω τσέπη τοποθετούμε είδη που πιθανόν να χρειαστούν κατά τη διάρκεια της πορείας π.χ το παγούρι, το τζάκετ, τα γάντια, τα τρόφιμα πορείας κ.λ.π. Κάτω-κάτω τοποθετούμε τον υπνόσακο. Αποφεύγουμε να κρεμάμε απ’ αυτό πράγματα που κουνιούνται, όπως νάιλον σακούλες με ρούχα ή τρόφιμα. Δεν κουβαλάμε τίποτα στα χέρια! Σφίγγουμε  τους πλαϊνούς ιμάντες και φροντίζουμε τα αντικείμενα να καταλαμβάνουν όλο το ύψος του σακιδίου.

ΠΡΟΣΟΧΗ! Όταν γεμίζουμε το σακίδιο πρέπει να μας διακατέχει πνεύμα λιτότητας και οικονομίας. Μην κουβαλάτε περιττό βάρος. Ταξινομούμε το φορτίο ανάλογα με το είδος της πορείας. Για πεζοπορία χωρίς τεχνικές δυσκολίες τοποθέτησε τα βαριά αντικείμενα ψηλά και κοντά στην πλάτη.

  1. Ελαφρά ογκώδη, όπως υπνόσακος, στον πάτο.
  2. Δεύτερη αλλαξιά ρούχων επίσης πάνω από τον υπνόσακο.
  3. Συμπαγή βαριά αντικείμενα (κουζινικά, παγούρι, τρόφιμα) στο κέντρο κοντά στο σώμα.
  4. Αντίσκηνο και υπόστρωμα τοποθετούνται  κατά προτίμηση εξωτερικά στο πλάι  και κάτω.
  5. Στην πάνω τσέπη τοποθετούμε μικρά είδη που πιθανόν να χρειαστούν κατά τη διάρκεια της πορείας (γυαλιά, καπέλο, αντηλιακό, φάρμακα, χάρτης, πυξίδα, τρόφιμα πορείας)

Σκοπός του σακιδίου είναι η μεταφορά του εξοπλισμού μας κατά την διάρκεια της εκδρομής μας ή της μεγάλης δράσης-κατασκήνωσης.. Τα περισσότερα σύγχρονα σακίδια είναι κατασκευασμένα από μαλακό, αδιάβροχο νάιλον ύφασμα υψηλής πυκνότητας ή Cordura και διαθέτουν αρκετούς ιμάντες ρύθμισης για να προσαρμόζονται όσο το δυνατόν καλύτερα στο ανθρώπινο σώμα. Ο όγκος του σακιδίου εξαρτάται από το είδος της δραστηριότητας μας. Γενικά, θα πρέπει να χωράει τον εξοπλισμό μας χωρίς να χρειάζεται να κρεμάμε απ’ έξω υλικά που πιθανόν να δημιουργήσουν προβλήματα στην κίνηση μας (εμπλοκή σε κλαριά, βράχιά κλπ). Για μονοήμερες εκδρομές τα 40lt είναι αρκετά ενώ για εξορμήσεις μεγαλύτερης διάρκειας  που απαιτούν και μεταφορά κατασκηνωτικού εξοπλισμού (υπνόσακός κλπ) υπολογίστε περίπου 65lt.

ΒΑΡΟΣ

Για όποια χρήση και αν προορίζετε το σακίδιο δεν θα πρέπει να σας δίνει την αίσθηση ότι είναι βαρύ. Όμως ένα ελαφρύ σακίδιο μπορεί να μην είναι άνετο για το φορτίο που θέλουμε να μεταφέρουμε και να μας κουράζει εύκολα. Τα πιο βαριά σακίδια είναι αυτά που χρησιμοποιούνται στις πολυήμερες εξορμήσεις ενώ στο άλλο άκρο βρίσκονται τα «fast & light» σακίδια κορυφής τα οποία δεν παρέχουν καμία σχεδόν υποστήριξη και είναι σχεδιασμένα για μικρές εκδρομες. H Cordura είναι πιο ανθεκτική στη χρήση αλλά προσθέτει περισσότερο βάρος στο σακίδιο. Κανένα ύφασμα σακιδίου δεν είναι εντελώς αδιάβροχο. Ο καλύτερος τρόπος για να προστατεύσουμε το σακίδιο μας και το περιεχόμενο του από καταρρακτώδης βροχές είναι τα αδιάβροχα νάιλον καλύμματα που κυκλοφορούν στην αγορά. Η υγρασία εκτός των άλλων προσθέτει και έξτρα βάρος στον εξοπλισμό μας. Γι’ αυτό φροντίζουμε να τοποθετούμε, κάποια από τα υλικά που θέλουμε να διατηρηθούν οπωσδήποτε στεγνά (π.χ. υπνόσακος), μέσα σε ανθεκτικές νάιλον σακούλες.

ΣΚΕΛΕΤΟΣ

Ο σκελετός κάνει άκαμπτο το σακίδιο και διανέμει το βάρος ομοιόμορφα σε ώμους, μέση και γοφούς. Η καλή ποιότητα του σκελετού και των προστατευτικών μαξιλαριών της πλάτης είναι πολύ σημαντική ιδιαίτερα σε πολύωρες ή ακόμη περισσότερο σε πολυήμερες πορείες. Όσο πιο μεγάλο είναι το βάρος που θέλουμε να μεταφέρουμε τόσο πιο μεγάλη είναι και η υποστήριξη που χρειαζόμαστε. Για μικρά σακίδια άρα και μικρά βάρη, ο σκελετός δεν είναι απαραίτητος. Τα προστατευτικά μαξιλάρια είναι αρκετά. Η επιλογή αυτή μας δίνει συνήθως φτηνές και ελαφριές κατασκευές. Πολλά σακίδια κορυφης, κυρίως τα «fast & light» είναι τέτοιες κατασκευές.

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΑΚΙΔΙΟΥΑΠΟ ΚΑΤΑΛΟΓΟ PATH FINDER

Ρουχισμός

Η τεχνική του ντυσίματος σε στρωματώσεις,  βασίζεται στην δημιουργία τριών επάλληλων ζωνών ρουχισμού γύρω από το σώμα. Η πρώτη θα μπορούσε να ονομαστεί

  • Ζώνη άνεσης (εσωτερικό στρώμα)

Αυτή εφάπτεται με το σώμα, δημιουργώντας ένα στρώμα που απορροφά τον ιδρώτα, για να τον μεταβιβάσει στο αμέσως επόμενο στρώμα ρουχισμού. Αποτελεσματικά για τη δημιουργία αυτής της πρώτης ζώνης είναι τα λεγόμενα θερμοεσώρουχα Παλαιότερα χρησιμοποιούσαν υλικά όπως μαλλί, βαμβάκι, μετάξι. Τα υλικά αυτά έχουν μειονεκτήματα γιατί παρακρατούν τον ιδρώτα χάνοντας τις μονωτικές τους ικανότητες, που έχει ως αποτέλεσμα τον κίνδυνο υποθερμίας αλλά και τη μεγάλη δυσκολία στο στέγνωμα. Τα νέα θερμοεσώρουχα είναι κατασκευασμένα από ίνες πολυεστέρα με τέτοια επεξεργασία ώστε να είναι μαλακές, αντιαλλεργικές και να μην αναπτύσσουν βακτήρια και μύκητες ώστε να μυρίζουν. Έχουν μεγάλη ισοθερμική ικανότητα και αποβάλλουν εύκολα όποιο υγρό στοιχείο από πάνω τους, προς το επόμενο στρώμα ρουχισμού.

  • Ζώνη μόνωσης

Το δεύτερο αυτό στρώμα ρουχισμού βοηθά την δημιουργία μίας νεκρής ζώνης ανάμεσα στο δέρμα και τον κρύο αέρα. Ο καλύτερος τρόπος για να μειωθεί η απώλεια θερμότητας στη ζώνη αυτή, είναι η χρήση υλικών όπως τα POLARTEC τα οποία έχουν μεγάλη ισοθερμική ικανότητα και διευκολύνουν τη ροή των υδρατμών του σώματος προς την εξωτερική τους επιφάνεια ώστε να εξατμιστούν. Η θαυμαστή αυτή πρώτη ύλη για την κατασκευή ρουχισμού, είναι ουσιαστικά, μια σύνθεση νημάτων από πολυεστέρα σε τέτοια διάταξη ώστε να δίνουν ένα ύφασμα που συνήθως οι δύο όψεις του αποτελούνται  από ίνες με  υφή λεπτής γούνας, ενώ το ενδιάμεσο είναι μια πολύ πυκνή πλέξη με μεγάλη αντοχή σε καταπονήσεις. Όσο πιο ογκώδες είναι λοιπόν το FLEECE POLARTEC, τόσο μεγαλύτερη είναι η θερμική του ικανότητα (100-200-300).

  • Ζώνη προστασίας

Τα ρούχα σε αυτή την πάχους λίγων χιλιοστών ζώνη, έχουν σαν σκοπό, τη δημιουργία μιας ασπίδας, γύρω από την ζώνη μόνωσης αποκλείοντας τον αέρα, τη βροχή και το χιόνι να εισχωρήσουν μέσα. Τα αδιάβροχα-αντιανεμικά τζάκετ, είναι το σημαντικότερο μέρος του εξοπλισμού μιας και παίζει  το ρόλο του φράγματος, σχεδιασμένο ώστε να κρατά αέρα, χιόνι, νερό έξω. Για το λόγο αυτό πρέπει να είναι καλοσχεδιασμένο, ανθεκτικό, ελαφρύ και πάνω απ’ όλα να «αναπνέει», δηλαδή να μην εγκλωβίζει την εξάτμιση που προκαλείται από τη δευτερεύουσα αναπνοή του σώματος.

Η θαυμαστή αυτή ιδιότητα της αναπνοής του υφάσματος με το οποίο κατασκευάζονται τα ρούχα αυτά, γίνεται με την επικάλυψή τους με μεμβράνες από συνθετικά υλικά οι οποίες διαθέτουν οπές οι οποίες είναι αρκετά μεγαλύτερες  από το μόριο του υδρατμού που παράγει το ανθρώπινο σώμα ενώ ταυτόχρονα απείρως μικρότερες από μια σταγόνα νερού. Η πιο διαδεδομένη μεμβράνη για το αποτέλεσμα της διαπνοής της είναι η μεμβράνη Gore-Tex.

Υπνόσακος

Το σχήμα της μούμιας είναι το πιο ενδεδειγμένο, μιας και αποδίδει καλύτερα στις χαμηλές θερμοκρασίες, καθώς αγκαλιάζει σωστά το σώμα και σας γλιτώνει  από το περιττό βάρος ενός παραλληλόγραμμου υπνόσακου. Σημαντική είναι και η ύπαρξη δύο περιμετρικών κορδονιών που τραβώντας τα κλείνει ο υπνόσακος γύρω από το λαιμό και το πρόσωπο. Έτσι σε συνδυασμό με μια αντιανεμική θερμομονωτική πατιλέτα, εμποδίζεται η είσοδος παγωμένου αέρα στο εσωτερικό του. Διπλά φερμουάρ εξασφαλίζουν άνοιγμα και από τις δύο πλευρές.

Το πούπουλο και οι συνθετικοί ανταγωνιστές του είναι τα συνήθη υλικά γέμισης των υπνόσακων. Οι γεμισμένοι με πούπουλο έχουν μικρό βάρος, εξαιρετικές δυνατότητες μόνωσης καθώς και πολύ μικρό όγκο μέσα στο σάκο συμπίεσής τους. Το πούπουλο με την έξοχη ιδιότητά του να περικλείει και να συγκρατεί τον αέρα παρουσιάζει μια εξαιρετική θερμομονωτική ικανότητα με σχετικά μικρό βάρος. Ένα μεγάλο μειονέκτημα είναι η σχετικά μικρή αντοχή τους στην υγρασία και το κόστος αγοράς τους.

Στον αντίποδα των πουπουλένιων βρίσκονται αυτοί με συνθετικό γέμισμα. Είναι πολύ ανθεκτικοί στην υγρασία, δεν χρήζουν ανάγκη ιδιαίτερης μεταχείρισης στο πλύσιμο και τη συντήρησή τους και είναι αρκετά φθηνότεροι. Τα μειονεκτήματά τους είναι ο όγκος και το βάρος τους που είναι διπλάσια των πουπουλένιων. Από την άλλη πλευρά αποτελούν μια οικονομική λύση που δεν πρέπει να αγνοηθεί, ιδίως όταν πρόκειται για θερμοκρασίες (+20ο) έως (-10ο) Comfort.